اقتصادی

آش نخورده بودجه و دهن سوخته دولت

رست زمانی که کمیسیون تلفیق مجلس درگیر بررسی لایحه بودجه 97 است و فصل بودجه به حساب می‌آید، حسن روحانی، رئیس جمهوری با حضور در بهارستان، میهمان روسای کمیسیون‌های تخصصی مجلس شد و درباره بودجه‌ای که در اختیار دولت قرار ندارد ولی باید نسبت به او پاسخگو باشد صحبت کرد. طبق اظهارات روحانی از 360 هزار میلیارد تومان بودجه عمومی کشور، نزدیک به 200 میلیارد تومان آن در اختیار دولت نیست.
گفتنی است در این دیدار روحانی از موضوعات مختلف کشور صحبت به میان آورد ولی مهمترین مسئله‌ای که نمی‌توان ازنظر دور داشت 200 هزار میلیارد تومان بودجه‌ای است که طبق اظهارات او در اختیار دولت نیست و به پرداخت یارانه نقدی، صندوق توسعه‌ملی و پرداخت پاداش بازنشستگی اختصاص می‌یابد. البته جلال میرزایی، نماینده مردم ایلام رقم واقعی بودجه برای سال 97 که در اختیار مجلس قرار گرفته است و بخش اعظمی از آن در اختیار دولت نیست را رقمی بالغ بر یک تریلیون و صد میلیارد تومان دانست. البته شهاب نادری، نماینده مردم پاوه در مجلس نسبت به این اظهارات روحانی واکنش نشان داد و با انتقاد از او گفت که رئیس جمهوری مسئول اجرایی کشور است و باید درباره بودجه کشور پاسخگو باشد. او در گفت‌وگو با «ابتکار» همچنین با انتقاد از صحبت‌های روحانی که گفته بود « بیشتر از ۴۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نقدی تخصیص پیدا می‌کند» گفت که یارانه نقدی حق مردم است و باید پیش از این‌ها به مردم پرداخت می‌شد و روحانی حق ندارد درباره این پرداخت سرمردم منت بگذارد. البته جلال میرزایی، نماینده مردم ایلام در مجلس هم در گفت‌وگو با «ابتکار» با بیان اینکه رئیس جمهوری وقتی درباره اختصاص «۶۰ هزار میلیارد تومان برای صندوق‌های بازنشستگی» صحبت به میان می‌آورد باید برنامه و راهکاری برای استفاده از این صندوق ارائه دهد، گفت: «رئیس جمهوری مشخصا در این باره باید به مجلس پیشنهاد بدهد و مجلس هم در این شرایط قطعا آمادگی لازم را دارد که در قانون ششم توسعه اصلاحیه و تجدیدنظری داشته باشد.» این عضو فراکسیون امید مجلس به «ابتکار» گفت: « فلسفه وجودی صندوق توسعه ملی برای روزها و شرایط بحرانی است و چه موقعیتی از زمان فعلی ضروری‌تر است که نارضایتی‌هایی در جامعه به وجود آمده و بازنشستگان پاداش پایان خدمتشان را نگرفته‌اند و بسیاری از سازمان‌ها و ارگان‌ها اضافه‌کاری کارکنانشان را پرداخت نکرده‌اند؟ همچنین بسیاری از پیمانکاران نتوانسته‌اند طلبشان را از دولت دریافت کنند و به دنبال آن حقوق کارکنان و کارگران را نپرداخته‌اند.» این نماینده اصلاح‌طلب مجلس در ادامه تاکید کرد:‌«ما نمایندگان باید آمادگی لازم را داشته باشیم و رئیس‌جمهوری هم باید در قالب یک چارچوب و برنامه مشخص از مجلس بخواهد که برای برداشت ازاین صندوق به او کمک کند. بنابراین با توجه به فضای موجود، مجلس آمادگی را دارد در برنامه ششم تجدید نظری اعمال کند.»
فقط طرح مسئله کافی نیست باید راهکار داد
میرزایی در گفت‌وگو با «ابتکار» خطاب به روحانی گفت: «اینکه صرفا بگوییم ولی کار و اقدام عملی انجام ندهیم کار خوبی نیست و رئیس جمهوری باید در این شرایط، تهدید را به فرصت تبدیل کند و به نظر من فعلا بستر برای کمک به دولت آماده است.» بنابراین روز گذشته؛ روحانی که با روسای کمیسیون‌های تخصصی مجلس دیداری مشترک داشت بر ضرورت تداوم این جلسات مشترک و اهمیت این نشست‌ها در هماهنگی نزدیکتر میان دولت و مجلس تاکید کرد و در ادامه به موضوع حوادث چند روز گذشته در کشور اشاره کرد. موضوعی که به عبارتی نارضایتی مردم از وضعیت اقتصادی و معیشتی عنوان شده است. رئیس جمهوری در این دیدار با بیان اینکه سالانه ۶۰ هزار میلیارد تومان از جیب دولت بخاطر کمبود‌های صندوق‌های بازنشستگی، می رود، به تصمیمات گذشته دولت و مجلس درباره تصویب بازنشستگی زودهنگام، انتقاد کرد و گفت: «ورودی پول به این صندوق کم شده و خروجی آن زیاد شده است و نتیجه آن کسری در صندوق است که هر سال هم بدتر می‌شود. روحانی روز گذشته در سخنان خود با نمایندگان و روسای کمیسیون‌های تخصصی مجلس از رقم بالای بودجه‌ای که سالانه در اختیار دولت قرار نمی‌گیرد انتقاد کرد و گفت: «از ۳۶۰ هزار میلیارد تومان بودجه عمومی، ۶۰ هزار میلیارد تومان برای صندوق های بازنشستگی و بیشتر از ۴۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نقدی تخصیص پیدا می کند؛ ۶۰ هزار میلیارد تومان نیز به صندوق توسعه ملی و ۱۰ الی ۱۱ هزار میلیارد تومان هم به عنوان پاداش بازنشستگی می‌دهیم؛ علاوه بر آن برای توسعه کشاورزی نیز یارانه هایی ارائه می‌کنیم که در مجموع نزدیک به ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از این ۳۶۰ هزار میلیارد تومان بخاطر مسایلی که در اختیار دولت نیست، از دست ما می‌رود.»
اگر کل بودجه در اختیار دولت نیست
در اختیار چه کسی است؟
گفتنی است؛ دولت باید سالانه نسبت به بودجه کل کشور و هزینه کرد آن به جامعه پاسخگو باشد و طی سال‌های اخیر فشار انتقادات افکار عمومی و منتقدان بیشتر هم شده است. در حالی که طبق تاکیدات روحانی بخش قابل توجهی از این بودجه در اختیار دولت نیست و تنها باید در قبال آن به جامعه پاسخگو باشد. شهاب نادری در گفت‌وگو با «ابتکار» با انتقاد از این بخش صحبت‌های روحانی که گفته بود «نزدیک به 200 هزار میلیارد تومان از بودجه در اختیار دولت نیست» گفت:‌ «ایشان باید مشخص کند اگر این بودجه در اختیار دولت نیست پس در اختیار چه کسی است؟ رئیس اجرایی کشور دکتر روحانی است و این بودجه در اختیار او است و باید شفاف بگوید این رقم در اختیار کیست و چرا این حرف را می‌زند.» او همچنین اظهار کرد: «رئیس دولت باید روشن کند منظورش ازاین حرف‌ها چیست. دولت برخی بخش‌های بودجه را مخفی می‌کند و مثلا بودجه مناطق جنگی، محروم و زلزله‌زده را اختصاص نمی‌دهند.»
از یک تریلیون و صد میلیارد تومان بودجه کشور تنها 35 درصد در اختیار دولت است
در حالی که روحانی رقم 360 هزار میلیارد تومان را رقم بودجه کشور اعلام کرد که نزدیک به 200 میلیارد تومان آن در اختیار دولت قرار ندارد، جلال میرزایی، عضو فراکسیون امید مجلس در گفت‌وگو با «ابتکار» اعلام کرد: « بودجه‌ای که آقای رئیس جمهوری گفته‌اند بودجه دولت و شرکت‌ها است و آن بودجه ای که برای سال 97 به مجلس ارائه شده است رقمی بالغ بر یک تریلیون و صد میلیارد تومان است و از این مبلغ تنها چیزی حدود 35 تا 40 درصد آن در دست دولت است.» او افزود: «از این درصد و رقم 360 هزار میلیارد تومان باز بخشی از آن دست دولت نیست. بنابراین متاسفانه دست دولت تا حدودی بسته است و یکسری محدودیت‌ها برای او وجود دارد.» میرزایی تاکید کرد:‌«در کشور ما زمینه‌ای برای انجام اصلاحات ساختاری وجود ندارد و موانعی سر راه وجوددارند.» او از جمله این موانع را «عدم اجماع بین نخبگان» دانست و افزود: «برخی طرح‌ها زود سیاسی می‌شوند و به همین دلیل پروژه‌ها در این فضا ناتمام می‌مانند. بنابراین وقتی این طرح‌ها سیاسی می‌شوند دولت هم آمادگی پرداخت چنین هزینه‌ای برای آن را ندارد.»
یکی از دلایلی که از یک تریلیون و صد میلیارد تومان بودجه سالانه تنها بخشی از آن در اختیار دولت قرار دارد، وجود بخش شبه دولتی و اقتصاد خصوصی است. به گفته میرزایی در قانون اساسی به اقتصاد خصوصی و دولتی اشاره شده است و در اقتصاد ما به تدریج بخش قابل توجهی از اقتصاد بخش خصوصی در اختیار شبه دولتی ها قرار گرفته است. این نماینده دور دهم مجلس تاکید کرد: «این شبه دولتی‌ها بخش قابل توجه و اعظمی از اقتصاد را در اختیار خود گرفته‌اند و به هیچ کسی هم پاسخگو نیستند.» شهاب نادری همچنین در گفت‌وگو با «ابتکار» در واکنش به این بخش از صحبت های روحانی که گفته بود:‌« 60 هزار میلیارد تومان بودجه سالانه به صندوق توسعه اختصاص داده می شود که در اختیار دولت نیست» تصریح کرد: « صندوق توسعه ملی را نباید دست بزنیم و این صندوق برای روز مبادا است و تنها بااجازه رهبری می توانیم ازآن صندوق برداشت کنیم.» این در حالی است که جلال میرزایی در این باره به «ابتکار» گفت: «صندوق ذخیره ارزی جزو برنامه ششم است. در این برنامه مشخص شده که طبق سازوکار مشخصی اگر دو سوم رای نمایندگان را داشته باشد، نمایندگان درباره برداشت از آن صندوق می‌توانند اصلاح و تجدیدنظری داشته باشند.»
نادری در پاسخ به این پرسش که با توجه به شرایط فعلی که بخشی از جامعه دغدغه اقتصادی دارند، اگر مجلس با حذف یارانه نقدی موافقت نکند، دولت برای تامین کسری بودجه چه کاری باید انجام دهد، گفت: «برای جایگزین حذف یارانه‌ها و پر کردن کسری بودجه، استقراض و اوراق مازاد داریم. مجلس در این باره قانونی دارد و بر اساس قانون دولت می‌تواند برای رفع این مشکل به مجلس درخواست بدهد و ما هم طبق قانون بررسی می‌کنیم. اگر صلاح بود آن اختیارات را به دولت می‌دهیم و در بحث استقراض، بودجه، وام، دولت می‌تواند از مجلس این اجازه را بگیرد.» البته با توجه به لایحه بودجه 97 و تصمیمات دولت در این باره قرار بود اتفاقاتی در افزایش قیمت حامل های انرژی و قطع یارانه بخشی از جامعه و اختصاص آن بودجه به رفع بیکاری و اشتغال زایی و رفع محرومیت ها صورت بگیرد که با اتفاقات رخ داده در چند روز اخیر و اعتراضات برخی در سطح جامعه، ظاهرا این موضوع و ادامه روند لایحه و خواست دولت را منتفی کرده است.
میرزایی در این باره به «ابتکار» گفت:‌« درباره یارانه‌ها قرار بود اقداماتی انجام شود که این فضا پیش آمد و همه آن طرح‌ها را به حاشیه برد و درباره حامل‌های انرژی هم فضایی که ایجاد شد، نسبتا موضوع را منتفی کرد. بنابراین در شرایط اضطراری قرار داریم و گاهی با دست خودمان این شرایط اضطراری را ایجاد می‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم فضایی برای اصلاحات ایجاد شود.» او همچنین به نبود کارشناسان مجرب در دولت و مجلس انتقاد کرد و گفت: «یکی از مشکلاتی که در دولت و مجلس با آن مواجه هستیم ضعف کارشناسی و ایده‌هایی است که منجر به تغییر وضع موجود شود. ایده‌های اولیه‌ای هم که مطرح می‌شوند برای اجرا آماده نیستند و همه ما را به روزمره‌گی و محافظه‌کاری عادت داده‌اند. به هر حال با توجه به شرایط و بحران‌های فعلی کشور نیاز به اصلاحات اساسی داریم و هرچقدر آن را به تاخیر بیندازیم حل مشکلات به همان نسبت برای ما مشکل‌تر خواهند شد.»

منبع: روزنامه ابتکار

تاریخ چاپ : 12-10-1396

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

17 − 2 =

بستن